Od kiedy weszły w życie nowe europejskie przepisy dotyczące opakowań, często słyszymy pytanie: „czy za kilka lat nie będzie już można używać palet jednorazowych?”. Odpowiedź jest prostsza, niż sugerują nagłówki.
Krótka odpowiedź: nie. Rozporządzenie PPWR nie zakazuje palet jednorazowych. Od 2030 r. firmy będą jednak musiały częściej sięgać po opakowania wielokrotnego użytku – także palety.
Co oznacza PPWR i kogo dotyczy?
PPWR oznacza unijne rozporządzenie o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Stosuje się je od 12 sierpnia 2026 r. w całej Unii tak samo, bez osobnych ustaw w każdym kraju.
PPWR dotyczy wszystkich, którzy tworzą europejski rynek opakowań. PPWR obejmuje wszystkie opakowania wprowadzane do obrotu w UE – od butelek i kartonów po opakowania drewniane. Przepisy dzielą je na kategorie opakowań: palety to opakowania transportowe, obok opakowań sprzedażowych i zbiorczych. Od tego, do której kategorii należy opakowanie, zależy, jakie wymagania dotyczące opakowań go obejmują.
Część zakazów dotyczy jednorazowych opakowań – ale nie palet
Skąd obawy o palety? Bo PPWR rzeczywiście ogranicza część jednorazowych opakowań. Od 2030 r. znikną niektóre jednorazowe plastikowe opakowania, m.in.:
- plastikowe opakowania małych porcji świeżych owoców i warzyw,
- jednorazowe naczynia i porcje przypraw podawane na miejscu w gastronomii,
- miniaturowe kosmetyki w hotelach,
- plastikowa folia łącząca kilka puszek lub butelek w zestaw.
Te zakazy obejmują opakowania z plastiku, a obowiązki dla gastronomii i obowiązki dla producentów żywności to zupełnie inna lista niż wymagania dla palet. Palet drewnianych na tej liście nie ma. Podobnie system kaucyjny w Polsce obejmuje butelki i puszki na napoje, a nie palety.
Cele ponownego użycia – co zmienia się dla palet
W przypadku palet PPWR nie wprowadza zakazów, tylko cele ponownego użycia.
Od 1 stycznia 2030 r.
Co najmniej 40% opakowań transportowych – w tym palet – używanych przez firmę w UE ma pochodzić z systemu ponownego użycia.
Cel na 2040 r.
Przewidziano wyższy cel: 70% opakowań transportowych w systemie ponownego użycia.
Wyższe wymagania dotyczą też transportu między własnymi zakładami firmy i w obrębie jednego kraju. Są natomiast wyjątki, np. dla najmniejszych firm. Szczegóły doprecyzowują kolejne akty Komisji Europejskiej, dlatego progi i terminy warto śledzić na bieżąco.
Ponowne użycie nie oznacza, że wszystkie opakowania muszą być nowe i wielorazowe. Liczy się, ile spośród używanych opakowań to opakowania wielokrotnego użytku. Ponowne użycie opakowań transportowych może więc obejmować zarówno nowe opakowania wielorazowe, jak i palety, które już krążą w systemie wymiany.
Mity i fakty
| Mit | Fakt |
|---|---|
| Od 2026 r. palety jednorazowe są zakazane. | Nie ma takiego zakazu. Opakowania jednorazowe w postaci palet można nadal kupować i używać. |
| Trzeba wymienić wszystkie palety w firmie. | Cele dotyczą udziału opakowań wielorazowych, a nie wymiany całego zapasu. |
| Opakowania wielorazowe muszą być plastikowe. | Nie. Drewniana europaleta krąży w obrocie wymiennym od dziesięcioleci, a EPAL (Europejskie Stowarzyszenie Paletowe) wskazuje europalety EPAL jako opakowanie wielokrotnego użytku w rozumieniu PPWR. |
| Przepisy dotyczą tylko dużych koncernów. | Dotyczą firm różnej wielkości, choć najmniejsze mają wyjątki. |
Palety drewniane w systemie ponownego użycia
Paleta drewniana dobrze pasuje do nowych zasad, bo może służyć latami. Cykl życia opakowania wydłuża się, gdy paleta wraca do obrotu zamiast trafiać do odpadów.
-
Wymiana europalet
Palety EURO krążą między firmami w otwartym systemie wymiany.
-
System poolingu paletowego
To system ponownego użycia, w którym palety należą do operatora, a firma płaci za ich używanie zamiast je kupować.
-
Naprawa palet
Naprawa palet – wymiana desek i klocków – przywraca uszkodzone europalety do obrotu i przedłuża życie opakowania.
-
Identyfikowalność palet
Kod partii na klocku palety HGV pozwala sprawdzić jej specyfikację na stronie PPWR, co ułatwia zarządzanie obiegiem palet.
Recykling – drugi filar przepisów
Drugim celem PPWR jest to, by ilość odpadów opakowaniowych w UE malała. Od 2030 r. ważna będzie recyklowalność opakowań, czyli możliwość recyklingu opakowań po zakończeniu ich użytkowania. Zasady projektowania opakowań mają ułatwiać ten proces, a minimalizacja opakowań – ograniczać zbędny materiał.
Recykling odpadów opakowaniowych ma swoje cele na poziomie państw członkowskich. Dla opakowań drewnianych cel recyklingu odpadów to 30% do 2030 r. Recykling opakowań drewnianych jest stosunkowo prosty: drewno i stalowe gwoździe łatwo rozdzielić.
Wymagania dotyczące recyklingu palet nie zmieniają więc codziennej pracy magazynu – ważne, by zużyte palety trafiały do firm, które prowadzą recykling palet drewnianych, a nie do zwykłych odpadów. Dobre zarządzanie odpadami opakowaniowymi zaczyna się od oddzielenia palet do naprawy od tych do recyklingu.
Nowe obowiązki w skrócie
PPWR wprowadza też nowe wymagania dla firm, które wytwarzają lub wprowadzają opakowania na rynek. W największym skrócie:
Obowiązki producentów
Ocena zgodności opakowania należy do wytwórcy opakowań, który dba też o znakowanie opakowań. Dokumentacja techniczna i deklaracja zgodności to dokumenty, którymi potwierdza spełnienie wymagań.
Obowiązki dla importerów
Sprawdzają, czy opakowania spoza UE mają deklarację zgodności, i podają swoje dane.
EPR
Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta: firmy wprowadzające opakowania współfinansują zbieranie i recykling odpadów – zasady określają przepisy krajowe.
Wymagania dotyczące etykietowania wejdą później, w powiązaniu z aktami wykonawczymi. Dla firmy, która kupuje palety, najważniejsze jest, by dostawcy opakowań potrafili potwierdzić zgodność opakowania – resztę obowiązków przejmują producenci opakowań.
Kiedy paleta jednorazowa nadal ma sens?
Palety jednorazowe wciąż będą potrzebne tam, gdzie paleta nie ma jak wrócić do nadawcy – na przykład przy wysyłkach do odbiorców, z którymi nie łączy Cię wymiana palet. Liczy się, jaki udział w całym obrocie mają opakowania wielokrotnego użytku, a nie każda pojedyncza wysyłka.
O tym, co bardziej opłaca się w logistyce, decydują m.in. liczba obrotów palety i koszt jej powrotu.
Zrównoważony rozwój w logistyce – co zrobić już teraz
Zrównoważony rozwój w logistyce przestaje być hasłem z raportów – PPWR zamienia go w konkretne liczby. Kilka kroków ułatwi przygotowanie:
-
Policz palety
Sprawdź, ile palet jednorazowych i wielokrotnego użytku używa firma w ciągu roku i na jakich trasach. Taki audyt opakowań to dobre przygotowanie do audytu PPWR.
-
Znajdź trasy, na których palety mogą wracać
Dostawy między własnymi zakładami i stałe dostawy do tych samych odbiorców to najlepsi kandydaci do przejścia na opakowania wielorazowe.
-
Dbaj o palety, które już masz
Naprawiaj uszkodzone palety, a nadwyżki sprzedawaj w skupie palet zamiast je wyrzucać.
-
Wyznacz osobę odpowiedzialną
Zarządzanie zgodnością z PPWR to także śledzenie nowych aktów Komisji – warto, by ktoś w firmie robił to regularnie.
Przy stałym zapotrzebowaniu warto też rozważyć magazyn konsygnacyjny palet – łatwiej wtedy kontrolować, ile palet krąży w firmie.
Najczęstsze pytania
Czy mogę dalej kupować palety jednorazowe?
Tak. PPWR nie zakazuje ich sprzedaży ani używania.
Czy europaleta liczy się jako opakowanie wielokrotnego użytku?
Europalety krążą w systemie wymiany, a EPAL w swojej deklaracji zgodności PPWR wskazuje europalety EPAL jako opakowanie wielokrotnego użytku.
Od kiedy obowiązują cele ponownego użycia?
Od 1 stycznia 2030 r. Pełne terminy i wyjątki dla palet w PPWR mogą się jeszcze doprecyzować w aktach Komisji Europejskiej.
Czy plastikowe opakowania znikną z magazynów?
Nie. Zakazy obejmują tylko wybrane jednorazowe plastikowe opakowania, głównie w handlu i gastronomii. Folie i plastikowe opakowania w logistyce nadal można stosować, choć obowiązują je wymagania dotyczące recyklingu.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na październik 2026 r. Szczegółowe zasady celów ponownego użycia i recyklingu mogą zostać doprecyzowane w aktach Komisji Europejskiej.
Chcesz przygotować obieg palet na 2030 rok?
Pomożemy dobrać palety EURO, jednorazowe i naprawy do Twoich tras.
Telefon: +48 607 034 545 · Telefon: +48 667 662 366 · E-mail: biuro@hgv.com.pl. Możesz również skorzystać z formularza kontaktowego.
