Palety a rozporządzenie PPWR – co nowe przepisy Unii Europejskiej oznaczają dla firm?

Najważniejsze informacje o PPWR w skrócie

Rozporządzenie PPWR:

• obejmuje opakowania wykonane z różnych materiałów, w tym opakowania drewniane,
• traktuje palety jako opakowania transportowe,
• nakłada określone obowiązki na wytwórców, importerów, dystrybutorów i użytkowników opakowań,
• wprowadza procedurę oceny zgodności opakowania,
• przewiduje sporządzanie dokumentacji technicznej i deklaracji zgodności UE,
• wspiera ponowne użycie opakowań oraz systemy obiegu zamkniętego,
• ustanawia cele dotyczące stosowania opakowań transportowych wielokrotnego użytku od 2030 roku,
• zaostrza wymagania dotyczące możliwości recyklingu opakowań,
• przewiduje dalsze ujednolicanie etykietowania i identyfikacji opakowań.

Nie oznacza to jednak, że od 12 sierpnia 2026 roku każda firma musi wymienić wszystkie posiadane palety, wdrożyć RFID albo uzyskać zewnętrzny certyfikat dla każdego nośnika. Obowiązki zależą od roli przedsiębiorstwa, rodzaju opakowania, daty jego wprowadzenia do obrotu oraz sposobu wykorzystania.

Dlaczego PPWR dotyczy palet drewnianych?

PPWR obejmuje opakowania przeznaczone między innymi do przechowywania, ochrony, obsługi i dostarczania produktów. Materiał, z którego wykonano opakowanie, nie przesądza o objęciu regulacją. Przepisy dotyczą zatem nie tylko kartonów, butelek i opakowań z tworzyw sztucznych, lecz także palet oraz innych nośników transportowych.

PPWR obejmuje opakowania wykorzystywane w przemyśle, handlu, logistyce i sprzedaży internetowej. Dla rynku palet oznacza to wymagania dotyczące nie tylko samego projektu opakowania, ale również jego użytkowania, naprawy, ponownego wprowadzania do obiegu i zagospodarowania po zakończeniu eksploatacji.

Kogo obejmują wymagania PPWR?

Obowiązki nie spoczywają wyłącznie na producencie palet. Rozporządzenie rozróżnia kilka ról występujących na rynku opakowań, a do każdej z nich przypisuje inne zadania.

Dlatego zgodność PPWR nie jest wyłącznie sprawą producenta opakowań. Firmy wykorzystujące opakowania powinny przeanalizować również własny obieg palet, sposób ich ewidencjonowania oraz możliwości ponownego użycia.

Ocena zgodności opakowania – na czym polega?

Wymagania dotyczące oceny zgodności zostały opisane w art. 38 oraz w załączniku VII do rozporządzenia. Zastosowano procedurę określaną jako moduł A, czyli wewnętrzną kontrolę produkcji.

Wytwórca na własną odpowiedzialność:

1. Identyfikuje wymagania dotyczące danego rodzaju opakowania.
2. Przygotowuje dokumentację techniczną.
3. Ocenia ryzyko niezgodności.
4. Zapewnia kontrolę procesu produkcji.
5. Sprawdza zgodność gotowego opakowania z dokumentacją.
6. Sporządza pisemną deklarację zgodności.

Co powinna zawierać dokumentacja techniczna?

Wymagania dotyczące dokumentacji technicznej wynikają z załącznika VII. Zakres dokumentacji należy dostosować do rodzaju palety oraz wymagań, które mają do niej zastosowanie.

Dokumentacja zgodności może obejmować między innymi:

• ogólny opis palety i jej przeznaczenia,
• projekt oraz rysunki techniczne,
• informacje o zastosowanych materiałach,
• opis konstrukcji i sposobu działania,
• wykaz wykorzystanych norm lub specyfikacji technicznych,
• opis rozwiązań przyjętych w celu spełnienia przepisów,
• ocenę możliwości recyklingu,
• ocenę cech wymaganych dla opakowania wielokrotnego użytku,
• wyniki badań lub obliczeń,
• analizę ryzyka niezgodności,
• opis sposobu kontroli produkcji.

Wytwórca powinien aktualizować dokumentację, jeżeli zmienia się projekt opakowania, jego właściwości, materiały opakowaniowe albo odpowiednie wymagania prawne i techniczne.

Deklaracja zgodności – najważniejszy dokument PPWR

Jeżeli ocena zgodności potwierdzi spełnienie mających zastosowanie wymagań, wytwórca sporządza deklarację zgodności UE według wzoru z załącznika VIII.

Deklaracja zgodności zawiera między innymi:

• numer umożliwiający jej identyfikację,
• nazwę i adres wytwórcy,
• jednoznaczną identyfikację opakowania,
• opis palety lub innego opakowania,
• wskazanie odpowiednich przepisów,
• zastosowane normy lub specyfikacje techniczne,
• informacje dodatkowe,
• miejsce i datę wystawienia,
• dane oraz podpis osoby upoważnionej.

Wymagania dotyczące certyfikacji palet również nie powinny być utożsamiane z deklaracją zgodności. Podstawowy model oceny zgodności opiera się na odpowiedzialności wytwórcy, a nie na obowiązkowym certyfikacie wydawanym każdorazowo przez niezależną jednostkę.

Deklaracja zgodności dla europalet EPAL

Europejskie Stowarzyszenie Paletowe EPAL opublikowało pierwszą wersję deklaracji zgodności dla europalet EPAL w lipcu 2025 roku. Według informacji EPAL dokument potwierdza, że europalety tego systemu są opakowaniami wielokrotnego użytku spełniającymi wymagania PPWR.

Ponieważ europalety EPAL są wytwarzane według jednolitego standardu, stowarzyszenie przygotowało wspólny wzór dokumentu udostępniany licencjonowanym producentom i firmom naprawczym. Użytkownicy mogą uzyskać deklarację od dostawcy albo zwrócić się w tej sprawie do EPAL.

Aktualne informacje oraz dokument można znaleźć na stronie Polskiego Komitetu Narodowego EPAL.

Identyfikowalność palet – jakie dane należy zachować?

Wymagania dotyczące identyfikacji opakowań obejmują obowiązek umieszczenia numeru typu, partii, numeru seryjnego albo innego elementu pozwalającego rozpoznać opakowanie. Jeżeli charakter lub wielkość opakowania to uniemożliwiają, informację można umieścić w dokumencie towarzyszącym.

Wytwórca podaje również swoją nazwę, nazwę handlową lub znak towarowy oraz dane kontaktowe. Informacje mogą znaleźć się na opakowaniu, w kodzie QR, innym nośniku danych albo – gdy umieszczenie ich na opakowaniu nie jest możliwe – w dokumentacji towarzyszącej.

Na wniosek organów nadzoru podmiot gospodarczy powinien móc wskazać:

• od kogo otrzymał opakowania lub produkty w opakowaniach,
• komu dostarczył opakowania lub produkty w opakowaniach.

Dane należy zachowywać przez pięć lat w przypadku opakowań jednorazowych oraz przez dziesięć lat w przypadku opakowań wielorazowych.

Palety wielokrotnego użytku według PPWR

Samo stwierdzenie, że paleta jest mocna i można wykorzystać ją kilka razy, nie zawsze wystarcza do uznania jej za opakowanie wielokrotnego użytku w rozumieniu przepisów.

Paleta powinna być między innymi:

• zaprojektowana z myślą o wielokrotnym użyciu,
• przygotowana do wykonania możliwie dużej liczby rotacji,
• bezpieczna podczas użytkowania,
• możliwa do rozładowania bez utraty funkcjonalności,
• zdatna do odnawiania,
• możliwa do identyfikacji,
• zdatna do recyklingu po zakończeniu eksploatacji.

Ponowne użycie palet powinno odbywać się w ramach systemu ponownego użycia. Może to być system otwarty, w którym palety krążą między wieloma uczestnikami, albo system zamknięty zarządzany przez określonego operatora.

System poolingu paletowego może ułatwiać kontrolę liczby rotacji, zwrotów i wycofanych nośników. Nie jest jednak jedyną dopuszczalną formą organizacji obiegu – przedsiębiorstwo może korzystać również z odpowiednio zorganizowanego własnego systemu. Więcej o praktycznym działaniu takich rozwiązań można przeczytać w artykule Pooling palet drewnianych – jak go ugryźć?.

Cele ponownego użycia od 2030 roku

Jedną z najważniejszych zmian dla firm wykorzystujących opakowania transportowe są cele określone w art. 29.

Rozporządzenie przewiduje również szczególne zasady dla transportu:

• między różnymi obiektami tego samego przedsiębiorstwa,
• między przedsiębiorstwami powiązanymi lub partnerskimi,
• przy dostarczaniu produktów innemu przedsiębiorstwu na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

W tych przypadkach od 2030 roku wskazane opakowania transportowe mają być opakowaniami wielokrotnego użytku funkcjonującymi w ramach systemu ponownego użycia. Wytyczne Komisji wyjaśniają, że odpowiedzialność za realizację tych celów ponosi podmiot używający opakowania transportowego do wprowadzenia produktu do obrotu, a nie automatycznie producent pustej palety.

Dokładna metodyka obliczania realizacji celów ma zostać określona w aktach wykonawczych Komisji, które zgodnie z rozporządzeniem powinny zostać przyjęte do 30 czerwca 2027 roku.

Naprawa palet wspiera ponowne użycie

Naprawa palet może przedłużyć czas ich wykorzystywania i ograniczyć ilość odpadów opakowaniowych. W odniesieniu do opakowań wielokrotnego użytku PPWR posługuje się szerszym pojęciem odnawiania.

Naprawiona paleta powinna nadal spełniać wymagania dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa. W przypadku palet licencjonowanych naprawa musi być wykonywana zgodnie z zasadami właściwego systemu – nie każda samodzielnie naprawiona paleta może być ponownie oznaczona jako paleta EPAL lub UIC.

HGV prowadzi regenerację i suszenie palet, a także skup palet drewnianych, dzięki czemu sprawne nośniki mogą wrócić do wykorzystania, a palety nienadające się do dalszej eksploatacji mogą zostać odpowiednio zagospodarowane.

Wymagania dotyczące recyklingu palet

PPWR zakłada, że wszystkie opakowania wprowadzane do obrotu mają być zdatne do recyklingu. Szczegółowe kryteria projektowania z myślą o recyklingu i klasy wydajności mają być rozwijane w kolejnych aktach prawnych.

Zasadnicze wymagania dotyczące możliwości recyklingu według klas A, B i C zaczną być stosowane od 2030 roku albo 24 miesiące po wejściu w życie odpowiednich aktów delegowanych – w zależności od tego, która data będzie późniejsza. Kolejny etap regulacji dotyczący recyklingu na dużą skalę przewidziano od 2035 roku lub później, zależnie od przyjęcia aktów wykonawczych.

Warto odróżnić dwa rodzaje obowiązków:

• możliwość recyklingu konkretnego opakowania,
• cele recyklingu odpadów opakowaniowych przypisane państwom członkowskim.

Wymagania dotyczące zawartości recyklatu określone w art. 7 odnoszą się do opakowań z tworzyw sztucznych. Nie należy przenosić tych procentowych wymagań bezpośrednio na drewniane palety. W przypadku drewna kluczowe są możliwość ponownego użycia, naprawa oraz właściwy recykling materiału po zakończeniu eksploatacji.

Etykietowanie i cyfrowe nośniki danych

Ogólne zharmonizowane etykietowanie dotyczące składu materiałowego nie obejmuje zwykłych opakowań transportowych, z wyjątkiem opakowań dla handlu elektronicznego. Inne zasady dotyczą jednak opakowań wielokrotnego użytku.

Rozporządzenie przewiduje wyjątek dla systemów o obiegu otwartym, które nie posiadają operatora. Dlatego wymagania dotyczące etykietowania trzeba oceniać w odniesieniu do konkretnego systemu, a nie wyłącznie rodzaju palety.

PPWR a IPPC, ISPM 15, EPAL i UIC

Zgodność PPWR nie zastępuje innych wymagań odnoszących się do palet drewnianych. PPWR reguluje przede wszystkim środowiskowe i rynkowe wymagania dotyczące opakowań, ich dokumentacji, ponownego użycia oraz recyklingu.

Specyfikacja techniczna klienta może dodatkowo ustalać parametry konstrukcji, nośności lub jakości. Paleta może więc wymagać jednoczesnego spełnienia kilku niezależnych grup wymagań. Sama obróbka zgodna z ISPM 15 nie stanowi potwierdzenia zgodności PPWR, podobnie jak deklaracja zgodności z PPWR nie zastępuje oznaczenia fitosanitarnego wymaganego w określonym transporcie międzynarodowym.

Jak firma może przygotować się do wymagań PPWR?

Wdrożenie PPWR warto rozpocząć od uporządkowania rzeczywistego obiegu opakowań. Nie każda firma potrzebuje od razu rozbudowanego systemu RFID lub skomplikowanego oprogramowania.

Najczęstsze pytania o palety i PPWR

Palety zgodne z potrzebami nowego rynku opakowań

PPWR wzmacnia znaczenie trwałych opakowań, naprawy, recyklingu i systemów ponownego użycia. Dla firm nie oznacza to wyłącznie nowych obowiązków administracyjnych. Uporządkowanie gospodarki paletowej może ograniczyć straty nośników, ułatwić identyfikację dostaw oraz poprawić kontrolę kosztów w łańcuchu dostaw.

HGV oferuje produkcję i sprzedaż palet drewnianych, w tym nowe palety przemysłowe, palety euro oraz konstrukcje wykonywane według wymagań klienta. Przy wyborze warto określić nie tylko wymiary i nośność, ale również przewidywaną liczbę użyć, sposób zwrotu, możliwość naprawy i dokumenty właściwe dla danego typu palety.